Hoe Moeilijk Is Gedragsverandering? - StressPro

Hoe moeilijk is gedragsverandering?

gedragsverandering-leren

Wil jij je gedrag veranderen? Het is niet makkelijk, maar zeker wel mogelijk. Gedragsverandering is een kwestie van moed, lef en doorzettingsvermogen. In dit artikel lees je alles over het aanleren van gewenst gedrag, het afleren van slechte gewoontes en het gedragsveranderingsproces. 

“If you always do what you have always done, you will always get what you have always got”
– Henry Ford

Gedragsverandering is soms noodzakelijk. Neem als voorbeeld je reactie op een stressvolle situatie. Misschien wil je jezelf aanleren om op een andere, gezondere manier om te gaan met stress. Je zal dan oud, ongewenst gedrag af moeten leren en nieuw, gewenst gedrag eigen moeten maken.

Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, laten we eens kijken hoe dat komt.

Wat te doen om nieuw gedrag aan te leren?

Nieuw gedrag aanleren is vaak makkelijker dan van oude gewoontes afkomen. Dit komt omdat gewoontes diep ingeroest kunnen zijn. We doen bepaalde dingen al jaren op dezelfde manier, waarom zouden we veranderen?

Niet alleen je kennis en kunde worden op de proef gesteld, maar ook je houding. Misschien wil je al jaren lang afvallen, maar heb je geen vertrouwen meer in jezelf dat je dit kan. Je houding is dan het grootste obstakel om te overwinnen. Want diep van binnen – rationeel – weet je dat je het wel kan.

Focus op nieuw gedrag

Om nieuw gedrag aan te leren is het vaak beter om niet te focussen op oud, ongewenst gedrag. Het is vaak makkelijker om nieuwe gewoontes aan te leren omdat je een bepaald doel voor ogen hebt, omdat je iets nieuws wilt doen. In veel gevallen is het bijvoorbeeld makkelijker om gezond te leven omdat je graag een marathon wilt lopen, dan dat het is om te stoppen met roken omdat je gezond wilt leven.

De vereiste tijd

Het kost gemiddeld 66 dagen om een nieuwe gewoonte aan te leren. Maar dit is uiteraard compleet afhankelijk van het soort gedrag dat je jezelf wilt aanleren. Sommige dingen leer je sneller en makkelijker dan andere dingen.

Triggers en beloningen

In zijn boek ‘The Power of Habit’ beschrijft Charles Duhigg hoe gewoontes ontstaan en hoe je ze kan doorbreken. Volgens Duhigg is er altijd een trigger vereist, die zal de gewoonte activeren. Als je bijvoorbeeld de geur van eten ruikt krijg je trek en ga je eten. Je beloning is in dit geval het lekkere eten. Door stil te staan bij wat de beloning is en waarom je blijkbaar die beloning wilt hebben kan je je gedrag veranderen. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat je opzoek gaat naar een andere beloning.  Hoe meer belonend het nieuwe gedrag is, hoe makkelijker het is aan te leren.

Wat te doen om slecht gedrag af te leren?

Het afleren van slecht, ongewenst gedrag is een stuk lastiger dan het aanleren van nieuw, gewenst gedrag. Dit komt omdat je beloning zal veranderen. Als je wilt afvallen kan het betekenen dat je minder moet snoepen. Je beloning vervalt dus.

Dit in tegenstelling tot nieuw gedrag aanleren, waarbij je juist een beloning krijgt voor het uitvoeren van het nieuwe, gewenste gedrag.

Het afleren van oude gewoontes is erg lastig, onder andere omdat we vaak onze nieuwe gewoontes gelijk willen doorzetten. In plaats van minderen met snoep eten besluiten we nooit meer snoep te eten. Dat houd een gemiddeld mens even vol en dan vervalt hij weer in zijn oude patronen. Het is makkelijker om met kleine stappen te beginnen en dan gaandeweg steeds iets toe te voegen. Dus eerst misschien nog maar 1 snoepje per dag, een paar dagen later nog maar 1 snoepje per week en een week later nog maar 1 snoepje per 2 weken, enzovoorts.

Begin klein en zoek kleine overwinningen en resultaten op om gemotiveerd te blijven.

Het gedragsveranderingsproces

Volgens het gedragsveranderingsmodel van Balm doorloopt men 6 fasen om gedragsverandering tot stand te brengen.

Openstaan: Iemand moet openstaan voor verandering om zich te willen en kunnen aanpassen. Openstaan voor nieuwe ideeën is de eerste stap in het proces.

Begrijpen: Als je begrijpt wat het nieuwe gedrag inhoudt wordt het makkelijker om te veranderen.  Je moet kunnen beschrijven wat het gewenste gedrag is en welke voordelen of beloningen dat bied.

Willen: Om te kunnen veranderen moet je het willen. Je kan pas je gedrag veranderen als je ander gedrag wilt vertonen. We willen vaak pas veranderen als de beloningen of voordelen van de gewenste situatie groter zijn dan de nadelen van de huidige situatie.

Kunnen: Om te veranderen moeten we het wel kunnen. Dat wil zeggen, we moeten de vereiste kennis in huis hebben.

Doen: Gedragsverandering is gebaseerd op het uitvoeren van nieuw, gewenst gedrag. We moeten dus doen. Er zullen obstakels en problemen de kop op steken, dus volharding is vereist.

Volhouden: Als we het nieuwe, gewenste gedrag kunnen volhouden wordt het een nieuwe gewoonte die er is ingesleten voordat je het weet.

Onderstaande afbeelding toont het gedragsveranderingsproces volgens Balm:

gedragsverandering-proces

Pas op: Valkuilen om in de gaten te houden

Maar pas op, er zijn nog een aantal valkuilen om in de gaten te houden.

Belonen werkt vaak beter dan straffen. Als je gedrag wilt veranderen kan je beter belonen voor nieuw, gewenst gedrag dan straffen voor oud, ongewenst gedrag. Als mensen zijn we nou eenmaal gevoeliger voor beloningen dan voor straffen.

Focus niet teveel op wat niet werkt. Houding is enorm belangrijk als het gaat om gedragsverandering. Je moet in jezelf geloven en je moet het echt willen. Focus daarom vooral niet teveel op de oude, slechte gewoonte. Het wordt te makkelijk om dan te denken “Ik heb dit altijd al zo gedaan, ik kan gewoon niet anders”, en voordat je het weet ben je weer in je oude patroon vervallen.

Routines en gewoontes zijn erg krachtig. Onderschat de kracht van routines en gewoontes niet. Ruim 90% van de keuzes die je maakt maak je onbewust. Deze keuzes zijn veelal gebaseerd op routines en gewoontes. Het aanleren van nieuwe, gewenste routines is daarom een erg krachtig middel om nieuw, gewenst gedrag in stand te houden.

Tip: Gedragsverandering en stress verminderen gaan hand in hand. Verander je gedrag en verminder stress. Hoe je dit precies doet ontdek je in Het Grote Stress Handboek – Download het handboek nu gratis.

    Sander

    Sander Touw | StressPro Als lifecoach en ondernemer weet ik wat stress met je kan doen. Het is dan ook mijn doel om mensen te begeleiden naar een gelukkiger, minder gestrest leven. Door middel van deze website en online coaching wil ik je helpen met het verbeteren van jouw leven. | GRATIS EBOOK |

    Click Here to Leave a Comment Below

    Leave a Comment: